No regrets

En nu is het alweer bijna een jaar geleden dat we naar hier gekomen zijn. Vorig jaar om deze tijd zaten we tussen de verhuisdozen. Zat mijn hoofd vol met checklists en 'mag-ik-niet-vergeten' briefjes. Een jaar geleden alweer! En nu?

Een stralende zomer, een kleurrijke herfst, een exotische (exotisch is toch niet alleen warm?) winter en een laat voorjaar verder, zijn we hier nog steeds. Natuurlijk hebben we ons fair share van de nodige perikelen met de Zweedse bureaucratie gehad. En niet te vergeten onze ongoing conversatie met de Nederlandse Belastingdienst.

Natuurlijk vond (en vind) ik het af en toe best lastig. Lastig dat ik de taal niet goed sprak. Niet dat ik nu vloeiend Zweeds spreek, maar ik kan me best OK redden. Lastig dat je helemaal opnieuw moet beginnen met het opbouwen van een netwerk. Zowel op zakelijk niveau, maar ook met vrienden. Ik prijs me gelukkig dat we in een gemeenschap wonen met gezellige mensen. Mensen die niet moeilijk doen en die ons meteen het gevoel hebben gegeven dat we welkom zijn. Maar soms is het best nog even zoeken. Zoeken naar hoe dingen gaan. Want een cultuurverschil is er wel degelijk.

Dat van die schoenen uitdoen, da's appeltje eitje. Maar andere zaken zoals bijvoorbeeld hoe het gaat bij de schoolafsluiting, bij uitnodigingen voor dinner parties of een weekendje weg. Wat is gebruikelijk, hoe kan je op de beste manier nee zeggen (voornamelijk tegen nóg een glas wijn) en hoe vier je alle Zweedse parties. Van dat soort dingen.

Nu komt het. Het lijkt wel op zo'n soppy 'Ik Vertrek' afsluiting: waar men na onnoemelijk veel ellende met vergunningen, kwaaie burgemeesters en boze gasten, kinderen die heimwee hebben en een huis in Nederland dat nog altijd niet verkocht is, altijd zegt... we hebben geen spijt hoor. We hebben het zo fijn hier.

Nou zo is het voor mij ook. Ik heb geen seconde spijt gehad van onze move. In het afgelopen jaar heb ik een hoop nieuwe dingen gedaan, heb mezelf best verbaasd met alle dingen die ik hier in het Zweeds heb kunnen regelen en heerlijk veel buiten geweest. Het voelt eigenlijk nog steeds als een groot avontuur waar ik in zit.

En ja, we wonen nog altijd in ons huurappartement op Rödön. Rödön is een heerlijk plekje, waar we ons alle 3  thuis voelen en waar we na verloop van tijd ook ons eigen huis willen hebben. Dus in de komende tijd doen we ons best zoveel mogelijk te sparen zodat we in het komende jaar de eerste stappen op weg naar ons eigen huis kunnen zetten. Geen idee hoe snel dat allemaal zal gaan. Yep, het blijft een avontuur.

You never know what's around the corner.

Enneh, ik doe mijn best om het blog zo vaak mogelijk te updaten hoor. Maar af en toe schiet het er gewoon een beetje bij in. Heb geduld (of anders, check Facebook), ik kom altijd wel weer terug hier!

Things that change forever

Dankzij Carmen kwam ik dit stuk tegen.

En yes, this pretty much sums it all up for me.

Plek voor allemaal?

Gisteravond hebben we naar Flyktingar, åk hem! gekeken. Een Australisch programma waarin dit keer 6 min of meer bekende Australiërs met uitgesproken opvattingen over vluchtelingen ervaren wat het is om als vluchteling te leven. Voor zover dat kan natuurlijk.

In de aflevering van gisteravond gingen een voormalig minister uit de Howard regering en een comédienne naar Kaboel. Ze hadden eerst in Melbourne met een Hazara jongen gesproken die zijn familie achter had moeten laten en een heel gevaarlijke route had gevolgd om uiteindelijk in Australië aan te komen. De voormalig minister had continue een blik van totale ontreddering en angst op zijn gezicht en de comédienne raakte meer en meer begaan met het lot van de Hazara. Drie andere deelnemers gingen naar Somalië. Een voormalige shock DJ, een voormalige ombudsman en een actrice. In het vluchtelingenkamp waar ze kwamen, raakten ze alle 3 heel erg onder de indruk van de desolaatheid, van de uitgestrektheid en van de uitzichtloosheid van de situatie. Ze kwamen tegelijk aan met een moeder van 24 die met haar 4 kinderen 5 dagen had gelopen om in het enorme vluchtelingenkamp in een klein tentje haar nieuwe thuis te maken. Ze was zo enorm dankbaar voor die piepkleine plastic tent.

Laten we wel wezen. Het is en blijft natuurlijk een televisieprogramma dus in de montage en de opzet wordt er wel gemanipuleerd. Bottomline is wel dat ik me des te meer realiseer wat een enorme luxekeuze het is die wij hebben kunnen maken om op ons gemak ons boeltje op te pakken en naar een zelf gekozen nieuw thuisland te verhuizen.

Zweden doet haar best om zoveel mogelijk vluchtelingen op te vangen. Ik geloof zelfs dat Zweden, samen met Duitsland, het grootste aantal Syriërs heeft opgevangen in Europa in 2014. Behalve Syriërs, is het ook een groot contingent Eritreërs, Somaliërs, Afghanen en Iraniërs dat naar Zweden vlucht. Op een bevolking van zo'n 9,5 miljoen klinkt een toestroom van 100.000 asielzoekers per jaar best als een groot aantal. In de landsverkiezingen van afgelopen september kwam het sentiment van de Jämtlanders over vluchtelingen naar voren: een aanzienlijk aantal kiezers heeft op de Sverige Demokraterna gestemd die er nogal radicale anti-immigratie standpunten op na houden.

Wij zitten nu al een aantal maanden met mensen from all over bij SFI. Je hoort verhalen van alle kanten. Over hoe men op 11-jarige leeftijd mee heeft gevochten tegen rebellen, hoe iemand haar moeder nu al 13 jaar niet gezien heeft omdat ze op de vlucht vanuit Afghanistan naar Zweden geen contact met haar familie kon hebben maar ook over hoe men probeert om zolang mogelijk in het Zweedse regeltjes systeem te blijven om te zorgen dat er zoveel mogelijk subsidie geïnd kan worden.

Ik ben blij dat ik geen beslissingen hoef te nemen over wie mag blijven en wie niet. Bij SFI is een heel aantal mensen die graag de taal willen leren en die hard werken om een zich een plek te veroveren hier in het Jämtse land.
Er is ook een groep van oude(re) dames die al een aantal jaar hier in Zweden is, die met pijn en moeite een klein zinnetje in het Zweeds kunnen zeggen en die graag en veel met elkaar zijn zonder zich iets van het Zweedse leven aan te trekken. Wat moet je daar nou van vinden? Moet je daar iets van vinden?

Ik weet het niet. Ik weet wel dat er veel verhalen te vinden zijn in die 4 klassen van SFI. Ik heb met de rektor en een aantal docenten van SFI gesproken over mijn idee om een fotodocumentaire te maken. Men lijkt vooralsnog heel enthousiast over het idee. Behalve de rektor. Die wil nog even wat bedenktijd.

Het is niet zo dat ik al een opdracht voor publicatie heb voor deze documentaire. Ik denk wel dat het heel interessant kan zijn als materiaal voor de discussies die hier op verschillende niveaus gevoerd worden.

Het gaat over mensen.

Allerheiligen

Ben ik erg onchristelijk als ik nog nooit echt heel erg bij Allerheiligen heb stil gestaan? 

Behalve dat het vandaag de verjaardag is van mijn grote (kleine) neef, hebben we hier dus voor het eerst Allerheiligen gevierd. That is to say: we zijn naar de Allerheiligen markt hier op Rödön geweest. Een tranditie sinds jaar en dag en meestal in een dikke laag sneeuw. Maar ook hier is het vandaag warmer dan andere jaren en ligt er dus maar een ieniemienie beetje sneeuw en kan de arrenslee in de schuur blijven. Overigens voelt het met de harde wind erbij wel alsof het minstens 15 graden onder nul is. Vast om te wennen voor over een paar weken zullen we maar zeggen. 

Oh zo knus trouwens hoor, die markt. Rödön is maar ietepetieterig klein maar op een middag als deze, stroomt het kerkplein helemaal vol. Heuse parkeerwachten leidden bezoekers naar de verschillende parkeerplaatsen en bij de stalletjes is het gezellig druk. In de kerkstalletjes (waar ze vroeger dus de paarden stalden) prijzen nu allemaal lokale ondernemers hun veelal zelfgefabriekte waar aan. Er was ook nog een heel aanminnige bijenmeneer waar ik bijna niet meer vanaf kwam omdat ie me graag álles wilde vertellen over hoe goed het is voor de bijen hier in Jämtland. 

Vandaag ook weer een nieuwe Zweedse lekkernij geproefd: de kollbullar. Op een zomerse dag moet ik er niet aan denken, maar het paste wel precies in het winterse plaatje van vandaag. Een lekker stevige hartige pannenkoek. Door een heel grote meneer klaargemaakt boven een knetterend houtvuurtje. 

In de kerk hebben we nog even een kaarsje aangestoken. Voor Bo, had Mik bedacht. 

De lokale gymclub

Mensenlief. Wat een dag. Mooie dag, dat zeker. Maar ben wel kapot nu! Vanmorgen eerst een superleuke photoshoot gedaan bij Fia en Amanda. Fia is de moeder van Amanda en Amanda zit bij Mik op school. Mik zit in jaar 1 en Amanda in jaar 2. Ze spelen op school al vaak met elkaar en we zien elkaar de laatste tijd in de weekenden ook wat vaker. Gaat heel leuk samen.

Mik was vanmorgen mijn assistent bij de shoot. Bloedserieuze zaak hoor, om assistent te zijn. Na de shoot zijn we met ons 4 naar het meer gegaan om fika te doen. Over bloedserieuze zaak gesproken. We hadden ook deeg bij ons voor 'pinbröd' (deeg op een stok), maar het waaide te hard om een vuurtje te maken. Dus we hebben het bij de gewone smörgas gehouden.

En tijdens de fika heeft Fia me overgehaald om vanavond naar de gympa te gaan. Onwetend heb ik ja gezegd. Meeeeensenlief!!!! Dat was heftig! Van 7-8 waren Fia en ik bij de gympa. Met nog zo'n 15 andere dames, variërend in leeftijd van 20-50. Ja hardstikke leuk dat ik er ook bij was en het was ook prima te doen voor beginners. Yeah right! Met coördinatie van lik-me-vestje hebben Fia en ik ons door de 1e 10 minuten heen geslagen (ja en de slappe lach) en daarna ging het even wat rustiger. Toen we eenmaal de matten gingen pakken om te liggen en te rekken dacht ik "yes, dit kan ik". Maar toen begin ze na de mattensessie opnieuw met allemaal ingewikkelde benen en armenzwaai routines! Was een lang uur. Wel veel gelachen.

Of ik zondag weer wil komen. Zei tegen Fia "als jij gaat, ga ik (misschien)". Fia zei "som du går, jag går"... dussss....

Nu eerst slapen! Denk wel dat dat gaat lukken nu!

Coming together

Eindelijk. Eindelijk heb ik dit weekend het gevoel van 'it's coming together'. Tuurlijk, de afgelopen weken heb ik al echt genoten van al het moois dat Rödön te bieden heeft. En niet alleen Rödön, maar het leven hier in Zweden. Mik vindt het geweldig op school, ik leer steeds meer mensen kennen, mijn Zweeds gaat iedere keer weer een stukje beter (gaat alleen natuurlijk lang niet hard genoeg naar mijn zin), maar nu - dit weekend - voelt het echt alsof dingen gaan lukken.

Gek is dat. Toen we nog gewoon in Amstelveen woonden en het leven in Zweden nog maar een plan was, toen kon ik me al verheugen op de stap dat de verhuisdozen zouden komen. En daarna dat alle verhuisdozen ingepakt zouden zijn en daarna.. nou ja, you get the picture... toch? En nu, nu zitten we in die final step (voorlopig althans) dat ons bedrijf gaat groeien, dat we voldoende geld gaan verdienen om volgend jaar rond deze tijd een leuk huis te kunnen kopen. En dan verhuizen we (voorlopig in ieder geval...) voor de laatste keer hoor!

Vrijdagmiddag was het al goed om Gunhild en Knut te spreken. Gunhild is een van de leading ladies hier in de Rödöns Kyrka. Ze organiseren op 1 november een loterij op de grote Allerheiligen markt hier in Rödön en ze vroegen vorige zondag in de kerk of er nog mensen ideeën hadden voor prijzen. Nou, dat hadden wij wel! Gunhild en Knut vinden het helemaal geweldig en heb vrijdagmiddag wel 20 minuten bij ze in het gangetje staan kletsen omdat ze het zo tof vinden dat we meedoen. Ze wonen trouwens in een supermooi huis. Is vroeger een bejaardenhuis geweest maar wordt nu alleen door Gunhild en Knut bewoond. Ze zijn uit Skåne hierheen gekomen omdat hun dochter met een Jämtlander is getrouwd en kinderen heeft gekregen. Ze wilden niet zover bij hun (klein)kinderen vandaan wonen. Anyway, dat was dus al heel gezellig.

En zaterdag zijn we met Fia de hort op geweest om bij 2 wintersportmarkten op zoek te gaan naar goeie 2e hands ski- en langlaufspullen voor ons. Was hardstikke gezellig! En nog goed geslaagd ook. En vandaag zijn we weer naar Lolo geweest. Lolo heeft hier op ongeveer een 20 minuten lopen vandaan een leuk cafeetje wat op zaterdag- en zondagmiddag van 1-4 open is en Lolo bakt de meest fantastische taartjes! En Lolo blijkt een zoon te hebben die fotograaf is. Woont niet meer hier, maar in Bolivia met zijn Boliviaanse vrouw. Anders (zo heet de zoon) maakt hele mooie foto's! We hebben elkaar al gevonden op Facebook en Flickr.

Morgenmiddag naar een netwerk meeting. Een of andere juf van een PR bureau gaat praten over hoe belangrijk het is dat je je als bedrijf op de juiste wijze profileert op sociale media. Goed voor mijn Zweeds zullen we maar zeggen.

Winter wonderland

We zijn blij! Blij met de eerste echte "liggenblijfsneeuw". Vraag ons over een paar maanden nog eens. Maar nu zijn we blij! Vanmiddag heerlijk gebanjerd door de sneeuw. In het bos ligt nog niet echt veel, maar op school en op de crossbaan en op het voetbalveld werden al sneeuwpoppen gemaakt hoor! 

Gek, maar krijg nu ook ineens zin om onze kerstboompjes te versieren. 

Het sneeuwt, HET SNEEUWT!

Grote dikke vlokken! Sinds een uur of 1 sneeuwt het hier en ik word er steeds blijer van. Ask me again in a few months time, maar nu wil ik naar buiten, de sneeuw ruiken, op mijn gezicht voelen! Wordt nu toch ook wel tijd voor die winterbanden.

Nu eerst naar buiten! En daarna: stuvade päron met Glögg.

Mooi leven heh?

Fika

Ik had een heel rustige zondag in de planning. Gewoon ta det lugnt. Na een behoorlijk intensieve week gewoon even relax. En nu is relax meestal met ons 3. Of met ons 2. Of alleen. Alhoewel dat laatste wat minder relax is. Heb wel vaak iemand nodig om me even te stoppen. Even mijn hoofd (en de rest van mijn lijf) stil te laten staan en te genieten. Maar goed, een rustige zondag dus. 

Totdat ik vanmorgen na het opstaan een Facebook berichtje kreeg van Fia, de mama van Amanda (da's weer een heel ander verhaal. Een van de vele vriendinnen van Mik). Of we zin hadden om vanmiddag fika te doen in een cafeetje hier vlakbij. Nou schijnt het een heel ding te zijn als een Zweed of Zweedse je uitnodigt om fika te doen. Wat is nu beter om te integreren dan fika? Dus nadat we eerst met Fia naar de kerk waren gegaan voor een zondagsdienst for the Stora en de Sma, zijn we vanmiddag naar de Bryggstun in Undrom gelopen voor een heerlijke fika. 

Vond het best spannend hoor. Het is nogal wat om hier gewoon van begin af aan weer vriendschappen op te bouwen. Bij Mik gaat dat allemaal toch soort van vanzelf hier op school. Maar ik betrap mezelf er best regelmatig op dat ik dan weer loop te denken "oh maar weet ik wel genoeg te zeggen", "ben ik wel interessant genoeg", "zouden ze me wel aardig vinden". En meer van dat soort tobberijen.Terwijl ik weet dat als ik gewoon ta det lugnt doe, dat het leven dan zo'n stuk makkelijker is. Dus. 

Op weg naar de Bryggstun was het al wandelend af en toe even zoeken naar woorden, maar al met al was het wel heel gezellig. En Fia vond het ook gezellig. En nu ga ik niet denken "dat zei ze vast alleen om van me af te zijn op een elegante manier en ze wil vast nooit meer". Nee. Want Fia stelde zelf voor om volgende week samen even naar de 2e hands ski-markt te gaan. Praktisch en nuttig. En gezellig. 

Ta det lugnt! 

Zonsondergang

Net uit zeer betrouwbare bron vernomen dat per week de zon nu een half uur eerder ondergaat. Omdat vanmiddag zo'n mooie zonnige middag was, dachten we vanavond een mooie zonsondergang te kunnen fotograferen. Was ook best heel mooi licht hoor, maar verhip wat gaat die zon snel onder! En helemaal als er dan ook nog 's een wolkenband boven de bergen aan de overkant van het meer hangt! Maar goed, dat was dus om 6 uur. 

Als we er volgende week aan denken, zullen we om kwart over 5 naar het meer stuiven om daar om half 6 een foto van de zonsondergang te maken. OK? 

Onze vrienden van Bahnhof

Even kijken, hoe lang wonen we hier nu? Zit toch al dicht tegen de 3 maanden aan. 2 maanden en een beetje geleden zijn we met onze vrienden van Bahnhof begonnen. De internet mensen van Bahnhof zijn ever so patient. Het heeft ons een fortuin gekost met het bellen naar hun customer service (er zijn nog 23 wachtenden voor u... say what?), maar ze konden precies uitleggen dat we nog een wit kastje aan de muur moesten hebben en dat we daarna via een mooi schermpje in de browser een provider konden kiezen. Dat het toch allemaal iets gecompliceerder lag, dat neem ik Bahnhof niet kwalijk.

Anyway, we hebben internet en het is echt heel snel en stabiel. Zijn we heel blij mee.

Nu hebben we op dezelfde tijd als we internet hebben aangevraagd bij Bahnhof ook IP TV aangevraagd. Leek een slimme zet. Keurige uitleg gekregen aan de telefoon dat het Serverado is die de setup boxen verstuurd. Maar dat de Serverado mensen er een heel duidelijke instructie bij zouden stoppen in de box en dat het aansluiten een fluitje van een cent zou zijn.

Je voelt 'm vast al aankomen.

Ruim 3 weken geleden ging ik stralend in Krokom ons pakketje van Serverado ophalen. Setup box: check. Instructie: check. Aan de slag! Tja. En toen bleek dus dat het niet zo eenvoudig was. En is. Na aansluiten zouden er 5 lampjes groen moeten gaan branden. Bij ons komt ie alsmaar niet verder dan 2. Dus weer braaf gebeld met de vrienden. Was dit keer nummer 18 in de rij. En na laaaaaaaaang wachten, ben ik samen met een Bahnhof jongen nog een keer alle stappen nagegaan en kwam hij er na 10 minuten achter dat er geen IP adres geconfigureerd is voor deze setup box. Dan ga je niet ver komen zei hij. Maar, de goeie jongen zou het wel even fixen met de 2nd line support en we zouden snel teruggebeld worden.

Niks, noppes, nada. Geen zin om weer zoveel geld kwijt te zijn aan de telefoon, zijn we toen gaan tweeten en Facebooken. Twitter vindt Bahnhof (@BahnhofAB) maar eng. En Facebook daar moet je verhipte goed zoeken wil je hun pagina kunnen vinden. Maar goed, na een paar dagen social media gebruikt te hebben, kwam er reactie. Of we alsjeblieft even ons verhaal naar ze konden sturen op hun Facebook pagina zodat ze ernaar konden kijken! Huuuuh?? So much for 2nd line support.

En nu vandaag kregen we van onze vrienden een SMS of we alsjeblieft maar even de andere 2 poorten in het beroemde witte kastje willen proberen, want dat zou vast wel werken. Uuuh NEE DUS, want dat hebben we 3,5 week geleden allemaal al 5 keer gedaan. Voor de zekerheid natuurlijk toch nog even geprobeerd en nee, het werkt inderdaad gewoon nog steeds niet.

Dus, 's kijken wat de kracht van social media is. Wij twitteren ze alvast onze welgemeende wensen voor een goed weekend en dat we genieten van het kijken van films via Popcorn. Want die televisie van Bahnhof, ik heb er een hard hoofd in.

De hort op

Ben vanmorgen heerlijk de hort op geweest. Even niet alleen maar over de laptop gebogen. Even niet met mijn neus in de Zweedse studieboeken. Even niet de was doen of schoonmaken. Even niet gewoon. Wist niet precies waar ik heen zou gaan, maar dat maakt hier niet zoveel uit. Als je maar goed aangekleed bent (laagjes, seriously.. laagjes is the way to go!) en je hebt drinken bij je, dan kan je het lang uithouden. Heb een stukje van de Olafsleden gelopen. Mijn hoofd stond bijna niet stil. Is natuurlijk ook lastig als je aan het lopen bent en je hoofd gaat ineens stil staan. Maar het was wel heerlijk om gewoon even te gaan. Zo'n 10 km verder en 2 uur later was ik weer thuis. 

Oh ja, zijn dit nou pruimen? Of appeltjes? 

Now you see us

Zaterdag gaan we weer naar Åre. Als je nou goed hier kijkt, wellicht zie je ons dan gaan! 

Uitnodiging

De eerste uitnodiging voor een kinderfeest is binnen.

Mik is uitgenodigd om zaterdag op Albins feestje te komen. Jaar 1, 2 en 3 zijn uitgenodigd op zijn Halloween-themed verjaarspartij. Als je alle kinderen van je jaar (of meerdere jaren) uitnodigt, dan mag je de uitnodigingen op school uitdelen. Als je minder kinderen uitnodigt, dan dien je op een andere manier te zorgen dat je vrienden hun uitnodiging krijgen. Want anders is het zielig voor de kinderen van je jaar die niet uitgenodigd worden. Zegt men.

Binnenkort mogen wij er ook aan. Het eerste verjaarsfeest in Zweden. Vond het in Nederland altijd al een hele happening. Nerve wrecking op voorhand, maar wel om van te genieten als alles voorbij is. We gaan het zien.

Zelluf doen

Volgens mij een sure sign of getting older. Ik betrap me er steeds meer op dat ik me realiseer dat ik het echt allemaal zelf mag bedenken, beslissen en doen.

Ik ben groot nu. Ik mag zelf bedenken hoe laat ik naar bed ga. Ik beslis wat ik eet. Ik, nou.. nee, samen beslissen we waar we heen gaan. Wat we doen. Is heerlijk hoor, zo'n keuze vrijheid. Zoveel zelf mogen en kunnen en doen. Maar soms is het ook best vermoeiend. En zou het soms ook niet gewoon hardstikke makkelijk zijn als iemand anders eens zou beslissen? Maar dan wel alleen de dingen waarover ik niet wil bedenken wat ik er mee wil of moet natuurlijk..

Mik verheugt zich erop dat hij steeds meer zelf mag en kan beslissen en doen. Hij kan niet wachten totdat het echt totally up to him is. "Mam, als ik later groot ben...".

At the risk of sounding totally old for my age denk ik dan "Ach lieve schat, geniet er nog maar even van dat het gaat zoals het gaat".

En nu alsjeblieft even je speelgoed opruimen.

Oops...

Hoefde gisteren nog helemaal niet naar de doc! Moet nog ernstig wennen aan  hoe ze hier de datum noteren. Is niet zo spectaculair anders hoor, maar ze beginnen met het jaar, dan maand, dan dag. En ik had dus alleen maar naar de eerste 2 cijfers gekeken. En uit gewoonte dacht ik dat ik dan dus de 14e me moest melden in de Hälsocentral.

Ontdekte het gelukkig wel voordat ik me stralend bij de receptioniste ging aanmelden.

Officiële afspraak is dus op de 22e. Heb Marco voor de zekerheid ook nog even laten kijken.